Di Wergera Pirtûkan de Divê Li Çi Bê Dîtin?

Wergerandina Pirtûkê Çi Ye?

Wergerandina pirtûkê karê veguhastina nivîsekê ji zimanekî çavkanî bo zimanekî hedef e, lê armanca sereke ne tenê dîtina peyvên hevwate ye. Wergerger divê wateya nivîsê bi awayekî xwezayî û têgihiştinbar bighîne xwînerê zimanê hedef.

Ji ber vê yekê, wergerger di heman demê de hem ziman nas dike hem jî divê çand û konteksta her du zimanên bizanibe.

1. Wateya Nivîsê Biparêze

Di wergerê de yek ji mijarên herî girîng parastina wateya nivîsa bingehîn e. Her peyv ne her car dikare bi peyveke rasterast were wergerandin.

Hin gotin, îdyom û îfadeyên taybet wateyeke cuda hene. Ger ew bi awayekî peyv-bi-peyv werin wergerandin, dibe ku wateya wan were windakirin.

Ji ber vê yekê, wergerger divê pirsê bike:

“Nivîskar bi vê hevokê çi dixwaze bibêje?”

ne tenê:

“Ev peyv çi wate dike?”

2. Şêwaza Nivîskarê Biparêze

Her nivîskar şêwazeke taybet heye. Hin nivîskar bi zimanekî hêsan dinivîsin, hin bi zimanekî akademîk, hin jî bi zimanekî hunerî û helbestî.

Di wergerê de divê ev şêwaz bi qasî ku gengaz e were parastin. Ger nivîsa bingehîn sade be, werger jî divê sade be. Ger nivîs hunerî be, wergerger divê hewl bide reng û ritma wê biparêze.

3. Çand û Kontekstê Ji Bîr Nekin

Pirtûk tenê ji peyvan pêk nayê. Di nav pirtûkê de dîrok, kevneşopî, bawerî, jiyana civakî û şertên taybet ên civaka nivîskar dikarin hebin.

Ji ber vê yekê, wergerger divê li peyv û hevokan tenê neynêre. Divê kontekstê jî fam bike.

Carinan ji bo têgihiştina rast a îfadeyekê, zanîna çandî ji zanîna ferhengî girîngtir dibe.

4. Peyvên Taybet û Termînolojî

Di pirtûkên zanistî, dîrokî, olî, felsefî û teknîkî de termînolojî roleke girîng heye.

Ji bo her termekê divê berambera herî rast were hilbijartin. Heke termek di zimanê hedef de berambereke naskirî hebe, divê ew bê bikaranîn. Heke berambera rast tune be, dibe ku ravekirinek kurt pêwîst bibe.

Di hemû pirtûkê de jî divê heman term bi heman awayî were bikaranîn, ji bo ku xwîner tevlihev nebe.

5. Rastnivîs û Rêzimana Zimanê Hedef

Werger dikare ji aliyê wateyê ve rast be, lê heke rastnivîs û rêzimana wê zimanê nebaş be, kalîteya pirtûkê kêm dibe.

Ji ber vê yekê, piştî wergerê divê nivîs ji nû ve were xwendin û kontrolkirin. Divê li van mijaran were nihêrîn:

• rastnivîs

• rêziman

• nîşaneyên xalbendiyê

• hevokên dirêj û tevlihev

• dubarebûna peyvan

• yekrengiya termînolojiyê

6. Wergerandina Peyv-bi-Peyv Her Tim Rast Nîne

Yek ji xeletiyên herî gelemperî di wergerê de ew e ku wergerger hewl bide her peyvê bi peyvekê re biguhezîne.

Ziman bi ziman cuda ye. Rêza peyvan, avahiya hevokan û awayê ragihandina hestan dikarin ji hev cuda bin.

Ji ber vê yekê, carinan hevoka bingehîn divê ji nû ve were avakirin da ku di zimanê hedef de xwezayî û zelal be.

Armanc ne parastina şeklê her peyvê ye; armanc parastina wate û bandora nivîsê ye.

7. Di Wergera Pirtûkên Edebî de Hest Girîng e

Di roman, çîrok, helbest û pirtûkên edebî de hest û atmosfer roleke mezin dilîzin.

Wergerger divê tenê wateya hevokê neparêze, lê hewl bide hestê ku nivîskar dixwaze bighîne xwîner jî biparêze.

Di helbestê de ev mijar hîn girîngtir e. Rîtim, wêne, metafor û dengê peyvan dikarin ji wateya rasterast girîngtir bibin.

8. Piştî Wergerê Kontrolkirin Pêwîst e

Wergera yekemîn divê wekî dawiyê neyê hesibandin. Piştî ku werger qediya, nivîs divê careke din were xwendin.

Di vê qonaxê de wergerger dikare xeletiyên ku di dema wergerê de nehatine dîtin bibîne. Heke gengaz be, xwendina nivîsê ji aliyê kesekî din ve jî dikare alîkar be.

Dawî

Wergerandina pirtûkê huner û berpirsiyariyek e. Wergerger divê ne tenê zimanê çavkanî û zimanê hedef bizanibe, lê divê kontekst, çand, şêwaz û armanca nivîskar jî fam bike.

Wergera baş ew e ku xwînerê zimanê hedef hest bike ku pirtûk bi zimanê wî hatiye nivîsandin, lê di heman demê de wate û ruhê nivîsa bingehîn were parastin.

Ji ber vê yekê, werger ne tenê guherandina peyvan e; werger veguhastina wate, hest û çandê ye.